|
A grafîa ofiçiâ a fa ûzo de quàttro acénti:
- acénti pe-e vocâle cùrte:
- acénto acûto ( ´ ) in sciâ e e in sciâ o pe
marcâ i soìn cùrti e seræ: é pe-o són [e] e ó pe-o són
[u]; o l'é sénpre tònico;
- acénto grâve ( ` ) pe marcâ i soìn avèrti e cùrti; o
s'adêuvia in sce tùtte e vocâle: à, è pe-o són [E],
ì, ò pe-o són [O], ù; o l'é sénpre tònico fêua
che in sciâ o dov'o sèrve pe marcâ o són [O];
- acénti pe-e vocâle lónghe:
- acénto circonflèsso ( ^ ) pe marcâ tùtti i soìn lónghi mêno o són
[O:]; o s'adêuvia in sce tùtte e vocâle: â, ê pe-o són
[e:], î, ô pe-o són [u:], û; o peu êse
tònico ò àtono;
- Doî pónti ( ¨ ) s'adêuvian sôlo in sciâ ö pe-o són
[O:] lóngo tònico ò àtono.
- In sciâ létia æ no se ghe métte mâi de acénto: bàsta aregordâ che a
denòtta o són [E:] lóngo e avèrto, mêno che into grùppo ænn- e
into grùppo de fìn paròlla æn dóv'a gh'à o són [E] cùrto
e avèrto.
- Pe marcâ a duâta cùrta e lónga do són [2], ch'o l'é scrîto co-o digràmma
eu, s'adêuvia sta convençión:
- éu pe marcâ o són cùrto e tònico;
- êu pe marcâ o són lóngo, tònico ò àtono.
- Quarche indicaçión pe marcâ a duâta cùrta e lónga de vocâle.
- Prìmma de 'n són consonàntico ùnico a vocâle a peu êse cùrta ò lónga; va a
Régola pe radogiâ e consonànte; a régola a
va ànche quànde o són o l'é rapresentòu co-in digràmma (ch, ci, gh, gi, sc, gn)
ò co-in trigràmma (sci);
Nòtta. Sôlo inte pöchi câxi a vocâle prìmma de sc ò sci a
l'é lónga: câsci, dôsci, diêsci,
riêsce. A mæxima cösa a sucêde pe-e
vocâle prìmma de gn: inzêgno,
âgno,
têgno e conpòsti, vêgne e
conpòsti.
- Prìmma de doî soìn consonàntici dôve a prìmma consonànte a se peu radogiâ
(cómme pe-i grùppi dr, tr, ecc.) a vocâle a peu êse cùrta ò lónga; va a
Régola pe radogiâ e consonànte.
- Prìmma de doî soìn consonàntici dôve a prìmma consonànte a no se peu
radogiâ (cómme pe-i grùppi nc, st, ecc.) a vocâle a l'é sénpre marcâ cùrta.
Métte tànti ò pöchi acénti dipénde, a-a fìn di cónti, sôlo da quànte voêmo êse
precîzi inta scritûa. Pe quésto s'é decîzo de lasciâ a-a bónn-a voentæ de chi scrîve
quæ acénti métte, levòu l'ùnico câxo de acénto òbligatöio: in scê paròlle
trónche con ciù scìlabe che finìscian pe vocâle tònica séncia.
L'é dónque òbligatöio métte l'acénto in paròlle cómme mangiâ,
ronfò, cafè, ma se peu no métte in
paròlle cómme trovou ò piaxei.
|