O zenéize o l’é unn-a de tànte léngoe parlæ in Òuröpa che no són
'na coroçión da léngoa naçionâle: pe quésto són dîte léngoe regionâli minoritâie. L'é
da-o 1998 (mìlle neuveçénto novànt'éutto) che i vàrri stâti eoropêi doviéivan protézile,
ma fìnn-a a sto pónto chi, l'Itàlia a non l'à fæto pròpio in bèllo nìnte!
Bezéugna dónque che s'adescémmo niâtri, che a ciantémmo li de stâ in òçio a zinzanâ
co-i nòstri vìççi! O zenéize o l'à bezéugno de niâtri e niâtri dêvimo rispónde a-a
ciamâta. Cöse se peu fâ? Intànto poriêscimo dâghe in tàggio a-e goære in sce cómme
scrîve o zenéize. Sàiva bèllo métise d'acòrdio in sce ’na grafîa ùnica che poriêscimo
ciamâ: grafîa ofiçiâ.
Pöi studiâ de iniçiatîve pe rilanciâ a nòstra léngoa, a nòstra stöia e e nòstre
tradiçioìn.
Magâra aregordâ che i féodi inperiâli són sénpre stæti rispêtæ da-a Repùblica de
Zêna, òpû che i bonægia pagàvan pe avéi o mogógno lìbero... Ò fòscia atrovâ o sæximo
antîgo in dîti cómme: l'é mêgio ónze che dózze.
De segûo no sèrve a nìnte stâ asetæ in sce 'n scæn, ségge ànche a Pòrtofìn,
neotrâli, a védde o zenéize naofragâ, sensa goìdda, pensàndo de êse boìn zenéixi
sólo perché ne piâxe amiâ quàrche fotografîa da vêgia Zêna ascordâ inte quàrche
àlbon de famìggia alugòu lazù, inte 'n cànto da câza.
E amiæ: qualónque idêa a l’é bónna! Serv'asæ bacaiâ de contìnoo, inscinoâ che
nisciùn fa nìnte e restâ li cómme in cöso aloòu! A fonçión de ògnidùn de niâtri a l'é
quélla de òfrî o seu ténpo (ne bàsta in stisinìn, ànche 'na vòtta a-o méize) da
dedicâ a-a diféiza da nòstra bèlla e antîga parlâ. Chi l'é aotô ch’o scrîva: saiàn
cöse preçiôze! Chi l'é atô ch'o réçite: o saiâ in dón do Segnô! Chi sa balâ ch'o
bàlle i nòstri bàlli de 'na vòtta.
Nisciùn dùbio! Nìnte dùbbi! Bàsta catîvi conséggi! Beséugna indirisâ a nòstra
açión a-o sarvaménto da nòstra coltûa. E, co-o môro bón, mostrâ a-i figeu d'ancheu
cös'a l'êa Zêna e cös'a peu tórna tornâ a êse. E sémmo che sémmo boìn a fâlo!
Alêgri!
ALB
http://www.zeneize.net
Pigiòu da-o Gazzettino Sampierdarenese
Anno XXXVI - N. 4, 30 d'arvî do 2008 |