30 de lùggio [1940]
Da squæxi doî méixi, sàiva a dî da quànde l’é cominsòu a goæra con l’Itàlia, e stræ de séia e de néutte én scûe squæxi do tùtto, scibén che quàrche râro lùmme o dàgghe ’na lêgia lûxe in sciô bleu.
[...]
Za squæxi doî méixi én pasæ da-e séie di bonbardaménti, e a génte a no va ciù a dormî inti refùggi sototæra. Me rincrésce de no êse anæto a védde i rifùggi pùblici, e galerîe, perché, da quéllo ch’ò sentîo dî, gh’êa davéi da restâ inprescionæ. A génte ch’a l’àiva portòu de strapónte, coèrte, carêghe, röba da mangiâ e fìnn-a légne da açénde, perché de néutte l’êa ancón fréido, a l’êa tùtta acoêgâ in tæra, coscì da dâ l’inpresción de ’n cànpo de pròfughi. [...]

1 de seténbre [1940], néutte, 1.45
So-ârivæ i aparécchi ingléixi e àn bonbardòu pe ciù de ’n’ôa. […] A ’n çèrto pónto ò vìsto nàsce ’n ciæo inténso [...]. O giadìn o l’êa inluminòu, coscì tànto da poéi distìngoe benìscimo o cô de piànte; e o l’é stæto coscì pe ’na dexénn-a de menûi, tànto quànte l’êa duòu a lûxe. A træti se poéivan sentî i rónbi di motôri, pöi quàrche càn ch’o baiâva, quàrche crîo de figeu de d’inte câze vixìnn-e. [...]

9 de frevâ [1941]
[...] No sò ancón quànte palàççi ségian crolæ, ni quànte quélli squarsæ parçialménte. Mi ò posciûo védde, e sôlo in pàrte, o quartê de Brìgnole. Fîe de capeloìn da tùtte e pàrte, e mùggi de zétto. Vîa Gàlata a l’é inprescionànte. Ànche in ciàssa De Feræ i dànni se pêuan védde inte bén bén de pónti. ’Na bónba scciupâ sót’a-i pòrteghi de l’Académia a l’à sfondòu a vòrta da Bibliotêca e ògni cösa a l’é preçipitâ. De sótta a-o squàrso rióndo se peu védde, apéizo de d’âto in sciô vêuo, in grànde quàddro sâcro. [...]

’N’ôa de néutte, 3 d’arvî [1941]
A çitæ inta néutte de goæra.
Sciortìndo d’inta galerîa di ascensoî, ancón inluminâ cómme inte l’antegoæra, in sciâ ciàssa Portéllo, dezérta e inta néutte, trasfigurâ da-e déboli lûxe bleu ciæo, s’à l’inpresción de ’na vastitæ bén bén ciù grànde de quélla vêa. [...] O scilénscio e a solitùdine, e o vîvo sénso do mistêro e da minàccia ch’o métte póia conplêtan l’iluxón do séunno. Ma o penscêo o se fa stràdda fîto e o ne ricòrda ch’a l’é realtæ, che l’ôa a l’é tràgica pe davéi, che quéllo scilénscio de l’antîgo e sta pâxe pêuan vegnî stragiæ tut’asémme da-o crîo de sirénn-e, da-o rónbo di motôri into çê néigro, da-e esploxoìn de bónbe, da-i scrósci de rovìnn-e.

(Traduçión de framénti da Edoardo Firpo, Diario 1918-1943)

Stefano Lusito

Pigiòu da-o Gazzettino Sampierdarenese Anno XLII - N. 1, 31 de zenâ do 2013