I ùrtimi ténpi no én stæti in bèllo perìodo pe Zêna e pe-a Ligùria.

No gh’è de paròlle. No se peu descrîve a dezolaçión e a disperaçión de chi, pe-a ràggia da natûa, s’è atreuòu a dovéi partî tórna da zêro, sénsa ciù nìnte.

Òua che o pêzo o l’è pasòu, se poriéiva stâ-a discùtte in sce cöse poéiva êse fæto armêno pe limitâ i dànni de quéllo che l’è sucèsso. Se poriéiva stâ-a parlâ e a mogognâ pe de ôe di palàççi ch’àn tiòu sciù sénsa dâ-a ménte a-e poscìbili consegoénse, di riæ tegnûi a l’inbertoêla e, fìnn-a, a-a fàccia da scaramansîa, in sce cöse poéiva sucêde e pe fortùnn-a no l’è sucèsso.

Va tùtto bén, se peu dî quéllo che se veu. Mi véuggio dî e ricordâ ’na cösa sôlo.

Cómme za l’êa sucèsso âtre vòtte (perché e cöse se ripêtan, l’è ciæo), són stæti inte l’órdine de çentanæe (se no de migiæe) i figeu che no àn pèrso ’n àtimo pe dâse da fâ e anâ-a giutâ, cón pâle e ganbâli, e zöne diventæ ’n sciùmme de bràtta e zétto pe córpa de l’aluvión. Génte magâra de idêe diferénti, ma co-în’ùnica, gràndiscima coæ: portâ tùtto l’agiùtto che poéivan a-a seu çitæ. Sénsa métise a contâ, pöi, tùtte-e palànche donæ e tùtte-e òpere de beneficèsa che s’è fæto e s’è aprêuo a fâ pe dâ ’na màn a chi l’è stæto colpîo a ripartî tórna da càppo.

A nòstra fótta e, mascimaménte, a nòstra coæ de dâse da fâ inte dificoltæ l’è stæto quéllo che sénpre o n’à permìsso, into córso da stòria, de tiâse sciù e continoâ a ripartî. E mi créddo che, de quésto, ciù che tùtto-o rèsto, doriêscimo êse òrgoliôzi.

Stànni tranquìlla, Zêna. D’âtra pàrte, ti doviæ êse bén stànca, dòppo squæxi eutoçénto ànni de tràfeghi, de comèrci e de remésci. Tùtto l’invexéndo che t’æ creòu ti e tùtto quéllo che t’æ avûo da patî t’àn in pö fiacòu, fòscia. Ma no ti dêvi avéighe poîa. Quésto pòsso dîtelo cón tùtta-a sinceritæ che se peu avéi pe ’n amîgo, pe ’na persónn-a che se ghe veu bén e che se veu tiâ sciù: ti gh’æ ’n pòpolo ch’o s’è fæto e ch’o se faiâ de lóngo ’n quàttro pe ti, pe diféndite e mantegnî èrto o teu nómme. Pròpio quéllo nómme che, pe quànte poriêscimo êsite lontàn, pe quànte pòsse sucêde e pe quànte pòscimo avéighe de idêe diferénti, portiêmo pe de lóngo ’nto cheu, dôve doî grifoìn, che têgnan ’na bandêa co-îna crôxe róssa in cànpo giànco, ancón rugìscian e sgranfìgnan chi veu fâte do mâ.

E saiâ coscì che, co-â nòstra fòrsa, daiêmo tùtto quéllo che poriêmo pe superâ, anco-în’òtta, e dificoltæ che se ne metiâ davànti. Niâtri ghe preuiêmo: de quésto ti peu stâne segûa. E coscì a saiâ!

Stefano Lusito

Pigiòu da-o Gazzettino Sampierdarenese Anno XL - N. 10, 30 de novénbre do 2011